Xavfdan qochish kayfiyati kuchaygan va avvalgidan ham keskinroq rotatsiya kechgan kun AQSh aksiyalarini bosim ostida qoldirdi. Nasdaq 100 iyundan beri eng yirik bir kunlik pasayishni qayd etdi, teng og‘irlikda hisoblangan S&P 500 esa 2024 yildan buyon ilk bor bozor kapitallashuviga qarab og‘irlangan indeksdan bunchalik katta farq bilan o‘zib ketdi. Texnologik kompaniyalar kutilganidan yomonroq ishlayotgani haqidagi vahima Philadelphia Semiconductor Index’ini qariyb 6,7% ga tushirib yubordi.

Teng og‘irlik va bozor kapitallashuviga og‘irlangan S&P 500 dinamikasi

Bozor noqulay tashqi fon qarshisida ogohlantiruvchi “qizil bayroq” ko‘tardi. Fransiya obligatsiyalari daromadliligi byudjet inqirozi sharoitida 5% dan yuqoriga ko‘tarilgani va Yaqin Sharqdagi keskinlik fonida Brent narxining bir barreli uchun 114 dollardan oshib ketishi xavfsiz aktivlarga talabni kuchaytirdi va AQSh g‘aznachilik obligatsiyalarining daromadliligini keskin pasaytirdi. Texnologik kompaniyalar taqdiri bo‘yicha xavotirlar ortgani sari riskdan qochish oqimlari ham kuchaydi.

Sotuvlar sababi nima? Investorlar anchadan beri sun’iy intellekt bo‘yicha asabiy. Sun’iy intellekt bilan bog‘liq emitentlardagi sotuvlar turli qo‘rquvlar bilan qo‘zg‘atiladi: raqobatning keskinlashayotgani haqidagi xabarlar (masalan, DeepSeek atrofidagi yangiliklar), ulkan investitsiyalar o‘zini oqlamasligi mumkinligi borasidagi xavotirlar yoki kapital xarajatlar sekinlashayotgani haqidagi mish?mishlar — bu esa AI pufagi yorilish nuqtasiga yaqinlashayotganining ehtimoliy signali sifatida qabul qilinadi. Bu safar katalizator bo‘lgan omillar birinchi ikkita qo‘rquv bo‘ldi.

Meta Platforms Alphabet va SpaceX’ning kapital ehtiyojlari keskin oshgani, shu bilan birga Anthropic va OpenAI IPO orqali mablag‘ jalb qilishga intilayotgani fonida resurslarni jalb qilish muhiti murakkablashayotganidan ogohlantirdi. Meta sun’iy intellekt infratuzilmasi uchun moliyalashtirish hajmini iyul oyida e’lon qilingan 700 milliard dollarga nisbatan 825 milliard dollarga oshirishni rejalashtirayotganini ma’lum qildi.

Bozor ushbu kapital uchun poyga kompaniyalarni rentabellikni inobatga olmagan holda AI’ga pul quyishda davom etishga majbur qiladi, deb qo‘rqdi. Natijada keskin sektorlar bo‘yicha rotatsiya boshlandi: investorlar ilgari afzal ko‘rilgan texno gigantlardan mudofaa xarakteriga ega tarmoqlarga — sog‘liqni saqlash, iste’mol tovarlari va kommunal xizmatlar sektorlariga — o‘ta boshlashdi.

Apple va Philadelphia Semiconductor Index dinamikasi

Biroq, bu yil S&P 500 ichida muqobil tanlov ham mavjud edi. Ko‘plab emitentlar AI kapital xarajatlari poygasiga qo‘shilgan bir paytda, Apple o‘ziga eng yaxshi qo‘l keladigan ishni qildi — “hardware” sotdi. Apple aksiyalari yil boshidan beri 27% ga oshdi va S&P 500’ning 12% o‘sishiga eng katta hissa qo‘shgan kompaniya bo‘ldi.

Apple hozirda Magnificent Seven tarkibidagi boshqa ko‘plab kompaniyalarga qaraganda kuchliroq ko‘rinmoqda, garchi 2025 yilda biroz ortda qolayotgan bo‘lsa ham. Bozor hatto Apple’ni AI pufagi (bubble) xavfiga qarshi bir turdagi sug‘urta sifatida ko‘ra boshladi.

Texnik nuqtai nazardan, kunlik S&P 500 grafikida adolatli qiymatdan pastga chiqish va pastga yo‘nalgan narx bo‘shlig‘i (gap) hamda harakatlanuvchi o‘rtachalarning kombinatsiyasi ayiqcha (bearish) kuchni ko‘rsatmoqda. Hozirda 7 720 darajasi asosiy qarshilik sifatida qaralmoqda. Narx ushbu darajadan pastda savdo qilayotgan ekan, ustun kayfiyat sotish tarafida bo‘ladi.